.  صفحه اصلي   چك كردن ايميل  گفتگو
جستجو 
Iranian pistachio research institute,Symposium of almond & pistachio
 (NEW) قيمت هفتگي پسته             
 درخواست اجراي طرح و پروژه              
 نياز سرمايي و راهكارهاي تامين آن در باغ هاي پسته              
 راهنما و اطلاعيه های مبارزه با آفات             
 اخبار             
 بانک جامع اطلاعات پسته             
 نشریات             
 محققين             
 سايتهاي مرتبط             
 آخرين يافته ها             
 نشریه تحقیقات پسته             
 راهنماي پسته             
 فرم سفارش             
 دانش فني واگذار شده              
 پیش بینی وضع هوا              
 تقويم پسته              
 Download             
 ارتباط با ما             
 جستجو             
انتخاب زبان
نياز سرمايي و راهكارهاي تامين آن در باغ هاي پسته

نياز سرمايي و راهكارهاي تامين آن در باغ هاي پسته

 

تهيه و تنظيم:

موسسه تحقيقات پسته كشور

 

تعريف نياز سرمايي:

مناسب بودن يک گونه گياهي در يک منطقه تا حدي به سازگاري گياه به شرايط آب و هوايي آن منطقه بستگي دارد. درختان ميوه مناطق معتدله از جمله پسته نيز از اين قانون مستثني نبوده و در چرخه رشد ساليانه خود به يك دوره سرما نياز دارند تا بعد از آن با مهيا شدن شرايط مناسب جهت رشد، شكوفايي طبيعي جوانه ها اتفاق افتد. اين سرماي مورد نياز از دو جزء تشكيل مي شود: ميزان دما و مدت سرما. حداقل زمان لازم براي سرمادهي يك رقم در طي فصل ركود (خواب) كه موجب از سرگيري رشد طبيعي آن رقم در فصل رويش مي شود در اصطلاح 'نياز سرمايي' ناميده مي شود. نياز سرمايي و محدوده دمايي مؤثر در گونه ها و حتي ارقام مختلف متفاوت است. همچنين مشخص شده كه نياز سرمايي با توجه به سن درخت تغيير ميكند.

اهميت نياز سرمايي:

با فرارسيدن فصل پاييز رشد درختان خزان دار مانند پسته متوقف مي شود. برگهاي آنها مي ريزد و در برابر سرماي زمستان مقاوم مي شوند. تحقيقات اخير نشان داده كه آبسيزيك اسيد كه يك هورمون بازدارنده گياهي است با كوتاه شدن طول روز در اوايل پاييز به مقدار زيادي در برگها ساخته مي شود. فرمان ساخته شدن و تجمع اين هورمون بازدارنده رشد گياهي در برگها توسط فيتوكروم كه يك رنگيزه گياهي است و با كوتاه شدن طول روز از يك فرم به فرم ديگر تغيير مي يابد، صادر مي شود. پس از افزايش ميزان اسيد آبسيزيك، ميزان محرك هاي رشدي از جمله جيبرلين در برگها كاهش يافته و با كاهش ميزان تنفس، گياه بتدريج به خواب رفته و يا به عبارت ديگر گياه وارد مرحله ركود مي شود. در زمستان گياه در مرحله ركود قرار دارد كه در اين شرايط حتي با قرار گرفتن در يك محيط مناسب، رشد و نمو نمي كند.

 در پايان زمستان اگرچه روزها بلند مي شوند وليكن بيدار شدن گياه و شروع مرحله رشد ديگر، توسط فيتوكروم انجام نمي شود چرا كه اين رنگيزه گياهي فقط قادر است در روزهاي كوتاه تغيير حالت داده و با تحريك گياه به ترشح بازدارنده هاي رشد، گياه را وارد ركود كند. بنابراين شكسته شدن استراحت در گياهان، به طور طبيعي بوسيله سرماي زمستانه صورت مي گيرد كه مقدار سرماي مورد نياز به گونه و رقم گياهي بستگي دارد.

 

اثرات عدم تأمين نياز سرمايي بر درختان پسته:

در درختان پسته اي كه سرماي کافي را دريافت نكرده اند، رشد برگچه ها كامل نبوده و برگها داراي تعداد كمتري برگچه هستند و گاهي عادت ميوه دهي تغيير مي كند. بدين صورت كه ميوه ها به صورت انتهايي روي شاخه هاي سال جاري تشكيل مي شوند، در حالي كه در حالت طبيعي به صورت جانبي روي شاخه يك ساله تشكيل مي شوند. همچنين در صورت عدم تأمين به موقع نياز سرمايي شكفتن جوانه ها با تأخير صورت گرفته و توليد گرده در بيشتر گل آذين ها بشدت پايين مي آيد. همچنين اكثر  گل آذين ها ممكن است عقيم بوده و ريزش كنند. جوانه هاي گل ماده نيز از نظر ظاهري ضعيف و پايداري آنها روي شاخه كم است و حتي اگر با گرده مناسب نيز تلقيح شوند ريزش كرده و در نتيجه تشكيل ميوه و عملكرد بشدت كم خواهد شد.

 

نحوه محاسبه ميزان نياز سرمايي برطرف شده:

محاسبه نياز سرمايي بايد از زمان به خزان رفتن درخت محاسبه گردد كه معمولا اين زمان در اواخر آبان يا اوايل آذرماه رخ مي دهد و انتهاي آن زمان تورم جوانه هاي زايشي و رويشي درختنان پسته مي باشد.

براي محاسبه ميزان نياز سرمايي برطرف شده در طول يك شبانه روز بايد مجموع ساعاتي دماي هوا بين صفر تا 7 درجه سانتيگراد قرار دارد محاسبه گردد كه اين مقدار، نياز سرمايي برطرف شده در همان روز مي باشد. لازم به ذكر است كه بر اساس ساير مدل ها، دماي 18 درجه سانتيگراد اثر منفي روي نياز سرمايي ذخيره شده دارد اما تحقيقات اين موسسه نشان داده كه مدل صفر تا 7 درجه سانتيگراد بهترين تطابق را با مناطق پسته كاري ايران دارد.

 

با توجه به آمار ارائه شده در جدول ذيل در پاييز و زمستان امسال در شهرستان رفسنجان تاكنون مجموع ساعات دماي بين صفر و 7 درجه سانتيگراد، 686 ساعت بوده که اغلب ارقام پسته بجز رقم كله قوچي سرماي كافي را دريافت ننموده اند.

 

نياز سرمايي ارقام مختلف پسته

 

نياز سرمايي برطرف شده

دماي بين صفر تا 7 درجه سانتيگراد از 15/8/93

تا تاريخ 25/11/93

کله قوچي 650 ساعت

اوحدي 900 ساعت

احمدآقايي 750 ساعت

اکبري 1100 ساعت

686 ساعت***

 

***اطلاعات ارائه شده بر اساس دستگاه ثبت كننده اطلاعات هواشناسي ثبت شده در مؤسسه تحقيقات پسته کشور بوده و ممكن است در ساير مناطق مختلف باشد. نياز سرمايي ارقام با توجه به شرايط محيطي متفاوت بوده و در مناطق داراي آب و خاک شور نياز سرمايي افزايش پيدا کند.

 

در سال جاري وضعيت شرايط آب و هوايي از نظر بارندگي و دمايي در مقايسه با سال هاي گذشته  استثنايي بوده و پيش بيني مي شود کمبود سرماي مورد نياز جهت برطرف نمودن نياز سرمايي درختان پسته يکي از مهمترين مسائل و معضلات درختان پسته باشد. ضمناً نوسانات دمايي نيز مسئله مهم ديگري است كه بايد به آن توجه ويژه اي نمود.

 بر اساس تحقيقات انجام شده در موسسه تحقيقات پسته کشور روغن هاي نفتي نظير ولک قابليت برطرف کردن نياز سرمايي را با غلظت هاي سي تا چهل در هزار را دارند اما در صورتيکه با نوسانات دمايي شديد مواجه شويم اثرگذاري روغن ولک کاهش مي يابد.


راهكار رفع نياز سرمايي باغهاي پسته در شهرستان رفسنجان:

 با توجه به عدم تامين نياز برخي از ارقام پسته در سال جاري  به باغداران پسته كار توصيه هاي زير انجام مي شود:

  1. درختان رقم اكبري در شرايط آب و خاك غير شور با روغن ولك 40 در هزار و در شرايط شور با روغن ولك 50 در هزار محلولپاشي شوند.

  2. درختان رقم فندقي در شرايط آب و خاك شور با روغن ولك 40 در هزار محلولپاشي شوند.

  3. در مواردي  كه ساير ارقام پسته در مناطقي با آب وخاك شور داراي تاخير قابل توجهي در شروع رشد در اوايل فصل مي باشند، مي توان آنها را با روغن ولك با غلظت 40 در هزار روغن پاشي نمود.

  4. بهترين زمان محلولپاشي با روغن ولك به منظور رفع نياز سرمايي  از اواسط بهمن تا اواخر بهمن ماه مي باشد.

  5. تاكيد مي گردد محلولپاشي با روغن ولك با غلظتهاي ذكر شده صرفاً تا پايان بهمن ماه استفاده شود.

  6. براي تهيه روغن ولك از محلهاي توزيع معتبر  و فروشگاههاي مورد تائيد دستگاههاي ذي ربط اقدام شود.

  7. در سالهاي اخير شرکتهاي خصوصي، ترکيبات متعددي را جهت برطرف کردن نياز سرمايي معرفي نموده اند که بدليل انجام نشدن تحقيقات مربوط به محصولات معرفي شده در اين موسسه، امكان اظهار نظر در مورد آنها وجود ندارد اما توصيه مي شود باغداران عزيز اگر براي اولين بار از اين محصولات استفاده مي کنند در مقياس کوچک و بصورت آزمايشي استفاده نمايند و در صورت مثبت بودن نتايج، از اين محصولات در سالهاي آينده نيز استفاده نمايند.  

  8. مطالب فوق برگرفته از طرح پژوهشي با 11 پروژه تحقيقاتي با مجري مسئولي آقاي دكتر امان اله جوانشاه، عضو هيات علمي موسسه تحقيقات پسته كشور مي باشد.

  9. متقاضيان براي كسب اطلاعات فني بيشتر مي توانند با شماره تلفن هاي 7-03434225205 و يا با آدرس الكترونيكي  javanshah@pri.ir تماس بگيرند.